Bebeklik

Bebeğin doğumdan sonraki ilk ayını tamamlamasıyla başlayan ve 3 yaşına kadar devam eden süreç bebeklik dönemi olarak değerlendirilir. Bu dönem bebeklerin hayatlarının geri kalanında sağlıklı bir yaşam sürebilmeleri için oldukça değerlidir.

Bebeklik Dönemini Tanıyalım

Birinci ve otuz altıncı ay arası bebeklik dönemi olarak adlandırılır. Çocuk bu dönemin sonunda konuşma, yürüme ve yemek yeme gibi oldukça önemli beceriler kazanır. Yaş yaş ayırarak bebeklerin neler yapabileceklerine göz atalım.

0-1 Yaş Bebek Gelişimi

  • Ebeveynlerini tanır. Anne, baba kelimesini ve basit bir iki kelimeyi (mama, meme gibi) daha söyleyebilir. Bunun yanında kendine özgü farklı sesler çıkarabilir.
  • Basit vücut hareketlerini yapar. Görüşürüz derken el sallamak ve hayır için başını sallamak gibi.
  • Ebeveynlerin söylediği kelimeleri tekrarlamaya çabalar.
  • İşitme duyusu gelişmiştir. Konuşulanları duyar.
  • Nesneleri tanır.
  • Yardım almadan oturabilir.
  • Tutunarak ayağa kalkar, ayakta durabilir ve yürümeye çalışır.
  • Bardaktan su içebilir.
  • Sebep-sonuç ilişkisi kurabilir.

Boy ve kilo cinsiyete göre değişir. 12 aylık kız bebeklerin ortalama ağırlığı 9,5 kilo iken erkek bebeklerde ortalama ağırlık 10,5 kiloya kadar ulaşır. 12 aylık kız bebeklerde ortalama boy 73 cm iken erkek bebeklerin ortalama boyu 74 cm’dir. Bu rakamlar bebekten bebeğe değişiklik gösterir.⠀

1-2 Yaş Bebek Gelişimi

  • Ebeveynlerinin ve diğer aile üyelerinin hareketlerini taklit eder.
  • Başka çocukları görünce heyecanlanır, birlikte oyun oynamak ister.
  • Nesneleri anlar, tanır, işaret eder.
  • Özgürleşir, birey olduğunun farkına varır. Bazı şeyleri kendi başına yapmak isteyebilir.
  • Kıyafetlerinin bazılarını giyip çıkarabilir.
  • Basit cümleler kurabilir.
  • Renkleri ayırır.
  • Söylenenleri anlar: oraya oturma, sessiz ol gibi.
  • Hayvan isimlerini sayabilir: kedi, köpek, kuş gibi.
  • Hareketleri ciddi oranda artar: zıplar, koşar, topa vurur.
  • Tüm duyguları bilir ve gösterir. Sevinç, öfke, mutluluk, üzüntü gibi.
  • 2 yaş sendromuna kapılabilir. İtiraz etmeye başlayabilir.
  • Hayal gücü gelişir.

Boy ve kilo cinsiyete göre değişir. 24 aylık kız bebeklerin ortalama ağırlığı 11,5 kilo iken erkek bebeklerde ortalama ağırlık 12,2 kiloya kadar ulaşır. 24 aylık kız bebeklerde ortalama boy 85,5 cm iken erkek bebeklerin ortalama boyu 87 cm’dir. Bu rakamlar bebekten bebeğe değişiklik gösterir.⠀

2-3 Yaş Bebek Gelişimi

  • Duyguları daha çok gelişir. Örneğin ağlayan bir arkadaşı için üzülür.
  • Ebeveynlerini, diğer yetişkinleri ve arkadaşlarını taklit eder.
  • Sahiplik hissi oluşur. Benim, senin gibi kavramları bilir.
  • Kendi giyinip soyunabilir.
  • Tanıdığı nesnelerin adını söyler.
  • Konuşması gelişir. Adını, yaşını, cinsiyetini söyler. İki üç cümleyi art arda söyleyebilir. Ancak söyledikleri tümüyle net anlaşılmaz.
  • Kendi temizliğini yapmaya başlayabilir. Ellerini yıkar ve kurular.
  • Çizim yapabilir, kitap sayfalarına göz gezdirebilir.
  • Hareketleri artar. Koşar, zıplar, merdiven inip çıkar ve 4 tekerlekli bisiklet kullanabilir.
  • Geniş ve gelecek zaman ile konuşabilir, soru sorabilir.

Boy ve kilo cinsiyete göre değişir. 36 aylık kız bebeklerin ortalama ağırlığı 13,8 kilo iken erkek bebeklerde ortalama ağırlık 14,4 kiloya kadar ulaşır. Hem kız hem erkek bebeklerde ortalama boy 95 cm’dir. Bu rakamlar bebekten bebeğe değişiklik gösterir.⠀

Bebek Aşıları

  • Hepatit B (Sarılık) aşısı: İlk doz bebek doğunca hastanede uygulanır. 1. ayını tamamladıktan sonra ise Hepatit B aşısının ikinci dozu yapılır. Toplamda üç doz uygulanan bu aşının son dozu bebek 6. ayını tamamladığında yapılır.⠀
  • BCG aşısı: Verem aşısıdır. İkinci ayda tek doz uygulanır.⠀
  • Beşli karma aşı: Tetanos, menenjit, difteri, çocuk felci ve boğmaca hastalıklarına karşı korur. İlk doz, bebek ikinci ayını doldurduktan sonra, ikinci doz 4. ayda, üçüncü doz 6. ayda uygulanır. 18. ayda beşli pekiştirme dozu ve 48. ayda dörtlü pekiştirme dozu yapılır.⠀
  • KPA aşısı: Bebeği menenjit, orta kulak iltihabı ve zatürre hastalığına karşı korur. Bu aşı ikinci ve dördüncü aylarda bebeğe uygulanır. 1 yaşına geldiğinde ise pekiştirme dozu tekrar yapılır.
  • KKK aşısı: Çocuklarımızı kabakulak, kızamık ve kızamıkçıktan korur. İlk doz 12.ayda ikinci doz ise 48. ayda uygulanır.⠀
  • OPA ve İPA aşısı: Çocuk felci aşısıdır. İki farklı aşısı mevcuttur. Oral Çocuk Felci aşısı (OPA)ayını ve 18.ayını tamamlayan bebeklere her uygulamada ikişer damla ağızdan verilmek sureti ile uygulanmaktadır. İnaktif Çocuk Felci aşısı (İPA) ise 2.ayını, 4.ayını, 6.ayını ve 18.ayını tamamlayan bebeklere toplam 4 defa olmak üzere beşli karma aşı içerisinde koldan kas içi uygulanmaktadır.
  • Hepatit A: Hepatit A aşısı çocuklarımızı su ve gıda ürünlerinden bulaşabilecek virüslere karşı korur. Ülkemizde 2012 yılı sonunda çocukluk dönemi aşı takvimine girmiştir. 1 Mart 2011 ve daha sonra doğan çocuklara 18. ve 24. ay sonunda olmak üzere 2 doz şeklinde yapılmaktadır.
  • Suçiçeği aşısı: ayın sonunda uygulanır.⠀

Bebek Hastalıkları

Yenidoğan döneminde görülen bazı hastalıklar bebeklik döneminde de halen geçirilebilir. Bunun yanı sıra yeni bazı hastalıklar da bebeğimizin sağlığını olumsuz etkileyebilir.

Ne Zaman Doktora Gitmeli?

  • Bir sağlık problemi olmasa da bebeklerin rutin sağlık takipleri için çocuk hekimleriyle görüşmeleri gerekir. Hekiminiz bebeğinizi hangi aralıklarla görmek istediğini bildirecektir. Genel olarak şu aylar izlenir: 1, 2, 4, 9, 12, 15, 18, 24 ve 36.
  • Bunun yanı sıra bebeğinizin fiziksel ve zihinsel gelişiminde bir problem görüyorsanız işitmesinde, yemesinde, hareketlerinde, görmesinde bir sorun varsa mutlaka çocuk hekiminizle görüşmelisiniz.
  • İshal, yüksek ateş, kabızlık, alerji durumlarında da hekiminizle iletişimde olmalısınız.

Zaman Kaybetmeden Doktora Gidilmesi Gereken Durumlar

  • 2 yaş altı bebeklerde yüksek ateş
  • Nefes almada güçlük
  • Ağıza veya buruna madde kaçması
  • İdrarda veya dışkıda kan
  • Geçmeyen öksürük
  • Şiddetli, fışkırır tarzda veya geçmeyen kusma
  • Aşırı ağlama, yerinde duramama, huzursuzluk gibi farklı durumlar bir arada geliştiğinde
  • Geçmeyen ishal veya kabızlık
  • Düşmeyen ateş

İlgili Yazılar